آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
265
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
را با چكش و تيشه خورد كرد ، از اين خمير لولهاى مانند كالباس مىسازند كه سوجوخ « 1 » ناميده مىشود ، از ميان سوجوخ نخى از كتان گذراندهاند كه مانند ريسمان بادبان كشتى سبب نگهداشتن آن مىشود . در ايران انواع گوناگون انگور وجود دارد . بهترين و شيرينترين آنها در تبريز و شيراز يافت مىشود . درخت انار ، بادام و انجير در چند نقطه بهويژه در جنگلها و كوهستانهاى گيلان به طور وحشى مىرويد . انار ترشمزه است ، دانههاى آن را درمىآورند و پس از خشك كردن مى - فروشند . از اين دانهها براى آشپزى استفاده مىشود ، طعم غذا را ترش و رنگ آن را سياه مىكند . دانههاى انار را در آب خيس مىكنند تا نرم شود ، سپس از پارچه مىگذرانند و آب آن را به مصرف مىرسانند . آب انار تازه را مىجوشانند و آب حاصل از آن را نگه مىدارند و معمولا برنج را به وقت ضيافت و مهمانى با اين رب رنگ مىكنند و به پلو مزه مطبوعى مىبخشند . ايرانىها همچنانكه رسم آنانست با غذا مايعات ترش مىخورند و به اين ترتيب با بيمارى اسكوربوت « 2 » كه در آلمان رواج دارد مبارزه مىكنند . من درخت توت « 3 » را در رديف درختان ميوه قرار مىدهم ، چونكه ايرانىها باغهاى مجزا و زيادى پر از اين دارند . اين درخت چيزى جز درخت توت سفيد و قرمز نيست كه آنها را چنان تنگ كنار يكديگر مىكارند كه يك انسان به دشوارى مىتواند از ميان آنها رد شود . اين درختان را نمىگذراند بيش از شش و نيم قدم بلند شوند تا دستشان به شاخهها برسد و آنها را قطع كنند . برگ اين درخت را به شرحى
--> ( 1 ) - Sutzuch - ياسجوق هنوز هم در آذربايجان تهيه مىشود . منتها آنطور كه نويسنده در بالا اشاره كرده سفت و سخت نيست و شبيه باسلق است - م . ( 2 ) - Skorbut - بيمارى ناشى از كمبود ويتامين « ث » در بدن - م . ( 3 ) - در اينجا نويسنده « درخت توت » را « درخت ابريشم » ناميده است - م .